Ɣɔ̈ɔ̈c ë thurumbil cie böör (buying a used car)

Ke yïn kën thurubil dɔ̈ guɔ ɣɔɔc, tääu ë në yïnhom ba käjuɛ̈c kan caar yiic. Löm kaam bïï yïn wël gör ba nyic ëbɛ̈n yök ku ba thurumbil lɔ cök kekë yïn yök.

Kɔn thurumbil gör ba ɣɔɔc göör cök

Në kaam göör yïn thurumbil ba ɣɔɔc cök, tak ë käk yiic:

  • Ye thurumbil yïndï gör ku lëu në ɣɔ̈c
  • Jaamë kekë mɛ̈th ku kɔc ruääi kekë yïn mɛn nyic thurumbiil apuɔth ku ye ke thiɛ̈c kë yekë tïŋ kë puɔth
  • Gɔ̈ɔ̈r ë në kuëër yic (yintɛrnɛt) ba kë ye kɔc kɔ̈k lueel tëde thurumbil duun gör ba ɣɔɔc piŋ. Wɛbthait ke dunyïïc ë  thurumbiil alëu bïk yïn kony arët.

Göör në kuëër yic (online)

Tiɛ̈ɛ̈t ë nyin apuɔth të göör yïn në thurumbil cie böör në kuëër yic. Tiɛ̈ɛ̈ŋ de thuraa tɔ̈ në yintɛrnɛt (internet) yic acï thöŋ kekë cär ciɛɛr yïn thurumbil guɔ̈p në yï cin ku alëu ba them yic në kuɛ̈th.

Rïr ye röt looi këke ye kɔc ɣɛɛc në luɔɔŋ aaye thurumbiil liu gup dhëŋ arët nyuɔɔth këke kën thuɔ̈ny arët në cin de ɣɔ̈c puɔth. Cɔk rɔk awëët ë – kɔc cït ë käk ayekë them bïk yïn ɣɔ̈c thurumbil acɔk ya yen ë kën yïn ye caar guɔ̈p in cin du. Dunë kɔn them ë liɛɛth ba wëu tääu piny në thurumbil kɔ̈u kë kɛ̈në kan tïŋ guɔ̈p.

Acɔk ya yen ë yee yintɛrnet (internet) të puɔth lëu bïï yïn thurumbil du göör cök thin, ajuɛɛr de ɣɔ̈c ë käŋ athöŋ ëbɛ̈n.

Car thurubil guɔ̈p në cin du

Them ba thurumbil kan caar guɔ̈p apuɔth. Kän anɔŋ yic yïk thëm de këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n tɔ̈ në thurumbil yic na lui kë apuɔth, cïmɛn de makana de aliir, cär de kä ye thurumbil weec nyin, nur ku kä ye lɔ bälɛ̈ny, redio, athïn ku thiöök ë rɔt de thurumbil ku kä juɛ̈c kɔ̈k.

Na nɔŋ yïn muɔ̈th duun nyic thurumbiil apuɔth, ke yïn bär kekë yen bak thurumbil bï tïŋ ëtök. Alëu bïk kä juɛ̈c kɔ̈k cï riääk në thurubil guɔ̈p mɛn lëu bïk yï kal nyin tïŋ.

Muk në yïnhom, apuɔth ba thurumbil gör ba ɣɔɔc ëbɛ̈n ya them yic në kuɛ̈th.

Cär de makana

Të cïï yïn thurumbil jal caar guɔ̈p në yï cin ku them yic në kuɛ̈th, apuɔth ba thurumbil cɔk aciɛɛr ajoŋ cï pöc ë thurubiil. Cär de makana abï yïn nyuɔ̈th käjuɛ̈c tɔ̈ në thurumbil guɔ̈p ku cɔk yïn anyic na cï thurumbil kan yök kekë ŋäk dït arët, ka cï kan riääk abï cuat roor ku jɔl ë bɛɛr looi. Cin de wëu ë cär de makana apuɔth bï tɔ̈ ago puɔ̈u nyuc të cinë thurumbil caar guɔ̈p ëbɛ̈n. Të cï lëu yïn ba wëu ë cär de makana täu piny, kë puɔɔth lëu ba looi e ku ba muɔ̈th ka ran ruäi kekë yïn nyic thurumbiil apuɔth cɔk acar thurumbil du guɔ̈p apuɔth.

Ɣɔ̈c në Luɔɔŋ

Tääu ë në yïnhom apuɔth lɔn cïn yen warɛntï ka dhuk ë ciɛ̈ɛ̈n de thurumbil bïï lɔ looi të dɔc yen riaak të cï yïn ɣɔ̈c looi në luɔɔŋ. Ɣɔ̈c në luɔɔŋ anɔŋ yic gei ë rɔt në nyïndu ku ba nyin tïït në këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n të ciɛɛr yïn thurumbil guɔ̈p ke yïn kën guɔ ɣööc.

Cär ke yïn kën guɔ ɣööc

Tääu ë në yï nhom ba cär kë kee ŋuan looi ke yïn kën wëu guɔ tääu piny në thurumbil kɔ̈u.

1. Thiëc ran ɣɛɛc në cääda (awerek) cïnë thurumbil gätpiny ku tïŋ ruktha deen ë kuɛ̈th ë thurumbil. Tïŋ rin ku piny cïnë thurumbil gätpiny thïn në awereek ke gɛ̈tpiny yic ku car na thöŋ kë kekë kä tɔ̈ në ruktha yic. Wun thurumbil yen alëu bï thurumbil de ɣaac yetök ku cie randɔ̈ peei.

2. Car namba tɔ̈ në thurumbil thar, ku Vehicle Identification Number (VIN) (namba de makana yenë thurumbil nyic) ku tïŋ na thöŋ namba de makana kekë kä tɔ̈ në awereek ë gɛ̈tpiny yiic. Yïn adhil ba nyic lɔn ye thurumbil ciɛr yïn thurumbil tɔ̈ në awereek yiic.

Nyic: Na kënë thurumbil ɣɛɛc ë gätpiny, ke yïn adhil Safety Inspection Report (awereŋ ye piath de thurumbil nyuɔɔth) thiëëc ku ba tiŋ ku cie awereŋ cï cieŋ arët wɛ̈r nïn 42.

3. Kɔn guut yic lɔn cïnë thurumbil gätpiny, lɔɔr në kuëër cɔl MY RTA yic abac ku gɔ̈ɔ̈r ë në www.rta.nsw.gov.au/myrta/ ka yuɔ̈p ë Roads and Maritime Services në 13 22 13 ke yï muk namba tɔ̈ në thurumbil thar ku jɔl ya adöc ke VIN.

4. Lɔɔr car Personal Property Securities Register (PPSR) (ajuɛɛr de gɛ̈tpiny adöc ke kɔc) në www.ppsr.gov.au ku ba nyic apuɔth lɔn cïn yen wëu gör në thurumbil kɔ̈u ka thurumbil akënë gätpiny ke ye kë cï määr ka cïï kual ka cïï cuat roor. Yïn alëu ba cääda de PPSR ɣɔɔc ku bïï yïn rɔt gël të nɔŋ yen ran gör bï thurumbil lööm nhiäk në wɛ̈t ë wëu kënë nyuɔɔth në thurumbil kɔ̈u. Dunë rɔt kɔn gɛ̈i në cääda de PPSR de ran ɣɛɛc.

Kɔ̈k ye caar

Të cïï yïn ë käkë kee ŋuan looi, ke yïn bɛr ë käkë caar yiic:

  • Car të cïï thurumbil rëër thïn në ɣɔ̈c de MY RTA Vehicle History Check (cär de të cïï thurumbil rëër në RTA) mɛn lëu bï yïn lɛ̈k kënë ye looi në thurumbil ku kɔc ë ke nɔŋ nhïïm yen.
  • Yuɔ̈p ë ajuɛɛr ë cuëc thurumbil (të nɔŋ thurumbil warɛntï de ducuëc) ku ba nyic dhiɛɛc warɛntï kë tɔ̈ tëde në wɛ̈t ye ducuëc warɛntï nyaai në thaa dɔ̈ cïmɛn de të cïnë thurumbil cuat roor.

Acie löŋ bïï thaa ye të cïï thurumbil kɛɛt thïn them (odomïta) riɛɛt ciɛ̈ɛ̈n. Kë tɔ̈ në odomïta nyin (cäth mec cïï thurumbil lɔ thïn) alëu bï thok thöŋ kekë run cïï thurumbil nɔ̈k kë kat. Nyiɛc daai ku cär lëu bïï yïn thurumbil tïŋ guɔ̈p ëbɛ̈n alëu bï yïn kony në nyïc de yee kän.

Ɣɔ̈c de thurumbil tënɔŋ ajuɛɛr nɔŋ ruktha

Ajuɛɛr ëbɛ̈n nɔŋ ruktha adhil bï thurumbiil cïn wëu gör në ke kɔ̈ɔ̈th ya ɣaac kepɛ̈c. Thurumbiil ye ajuɛɛr nɔŋ ruktha ëbɛ̈n ɣaac adhil bïk ya naŋ poom cïï gät yic adöc ke thurumbil mɛn ye rin ke ajuɛɛr ɣɛɛc lueel, cin de wëu ë ɣɛɛc, VIN ku namba de makana, të mec cïï thurumbil kɛt thïn ku na lëu rɔt, ë ka mɛt adöc ke warɛntï thïn ëya.

Tääu ë në yïnhom bï adöc tɔ̈ në poom yic thöŋ kekë adöc ke ajuɛɛr ɣɛɛc ku thurumbil, cimɛ̈n de yïk rin ke ajuɛɛr ɣɛɛc alɔ cök ku yen ë tää de yïk VIN ku namba de makana ku yïk të mec cïï thurumbil kɛt thïn, këriɛɛc ëbɛ̈n adhil bï tɔ̈ tëde. Na nɔŋ kë tɔ̈ në poom yic wääc kekë käke thurumbil, ke yïn adhil thiëc bïï laar yic.

Të cïn yen poom cïï nuɛɛt në thurumbil nhom, ku ajuɛɛr ɣɛɛc acï lëu bï poom bɛ̈i, ke yï cɔ̈k ë rɔt piny ku jäl ë në ɣɔ̈c de yee thurumbil ë yic.

Të ɣööc yïn tënɔŋ ajuɛɛr nɔŋ ruktha de ɣɛɛc ë ka puɔth ba cär de thurumbil ke yïn kën guɔ̈ ɣööc looi, të yee thurumbil thurumbil cïn warɛntï.

Warɛ̈ntï de thurumbil cie böör

Thurumbil cie böör (thurubiil ë bäny ku käke taajir aliu thïn) cïï ɣɔɔc tënɔŋ ajuɛɛr nɔŋ ruktha aaye naŋ warɛntï në löŋ na nɔŋ thurumbil run wɛ̈r ruɔ̈ɔ̈n 10 ku kën kë kat arët awɛ̈r 160,000km.

Kë yen na ca thurumbil nɔŋ run kee 8 ɣɔɔc ku cï kat në 125,000km në thaa ye kat nyuɔɔth nyin, ajuɛɛr de ɣɛɛc aye göör bï  në löŋ bï kä thïï cï riääk në thurumbil guɔ̈p ya looi në pɛ̈i yiic ke 3 ka të kɛt thurumbil agut abï 5,000km röt mat në thaa nyin e guɔ̈t ë kë cï kan bɛ̈n tueeŋ. Warɛntï adhil bï tɔ̈ në thurumbil kɔ̈u ku kä tɔ̈ në thurumbil yic (cïmɛn de bak ë pïŋ de katheet). Kä thïï cï wääc (cït yïk gɔ̈r tɔ̈ në thurumbil kɔ̈u ka ɣän thii kɔ̈k cï rɛɛt) ku kä ye bɛ̈n në dhiööp de thurumbil acie tɔ̈ në warɛntï yic, ku acïn yic ajuɛɛr de cökpiny de kä thïï ye dac looi në thurumbil guɔ̈p, ku acïn yic yïk wɛ̈r de ajiɛ̈r de thurumbil ka wɛ̈r de cök ë thurumbil ka yïk lon de kë cï riääk të deeny thurumbil yenhom.

Dunë kɔn tak lɔn ye thurumbil nɔŋ warɛntï bɛ̈n kë cïn guɔ̈p kä cï riääk në makana yic ka ɣän kɔ̈k. Apuɔth ba käjuɛ̈c në thurumbil guɔ̈p nyic arët kë yïn kën rɔt guɔ gäm ɣɔ̈c de ku kän anɔŋ yic ba rɔt cïï kɔn gɛi në kë yee ran ɣɛɛc lɛ̈k yïn yetök.

Ɣɔ̈c në tëër yic

Na nɔŋ yïn puɔ̈u ba thurumbil lɔ ɣɔɔc në tëër yic, ke yïn tääu ë kä në yïnhoom:

  • Thurumbiil ye ɣɔɔc në tëër yic acie naŋ warɛntï në löŋ.
  • Ɣööt yenë thurumbiil ɣɔɔc në tëër acie thurumbiil cɔk athem yic në kuɛ̈th. Yïn alëu ba ajuɛɛr de cär ë thurumbil looi kë kööl de ɣɛɛc në tëër kën guɔ ɣëët.
  • Ɣän juɛ̈c ke tëër aaye 10 në buɔɔt yic ka $500 thiëëc të thöök mɛ̈ŋ de thööc nhom.
  • Na ye thurumbil ɣɛɛc ë kë puɔc ë gätpiny në pen töŋ wɛ̈ɛ̈r cï lɔ, kë yen adhil bï naŋ Safety Inspection Report ë cïï nuɛɛt në yenhom. Awereŋ kän acï lëu bï ya kë cï cieŋ arët awɛ̈r nïn 42 ku yen adhil bïï yiɛ̈n yïn në kööl dɔm yïn thurumbil.
  • Na kënë thurumbil gätpiny, ë ke wɛ̈tdu ba rath tëde Authorised Unregistered Vehicle Inspection Station (AUVIS) (Ɣön de cär ë thurumbil lɔ cök kënë gätpiny). Yuɔ̈p ë Roads and Maritime Services në 13 22 13 ku bïk yïn lɛ̈k AUVIS thiääk kekë yïn.

Ɣɔ̈c de thurumbil tënɔŋ ran nyic

Të looi yïn ɣɔ̈c kekë ran nyic ka ran dɔ̈ cïï lɛ̈k yïn në muɔ̈th, ka ran ruääi kekë yïn ka në ran dɔ̈ yiɛ̈në nyic në ɣän ke pol yic ka në akutnhom de kuat yic, tääu ë në yïnhom ba këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n tïŋ ku car, cïmɛn ë du cïï yïn ye luɔɔi thïn tënë ɣööc yïn tënɔŋ ran kuc kɛ̈në kan yök.

My next car (Thurumbil diɛ̈n nhiäk)

Mïït ajuɛɛr de My next car bei abac të cïn wëu në wɛbthait de Fair Trading yic.

Tënɔŋ My next car yïn alëu:

  • Ba adöc ku thuraa ke thurumbil duun gör në yï puɔ̈u tääu thïn
  • Ba awereŋ de cär ë thurumbil lööm ku bïï yïn ke kë cï riääk göör, ku gät ë piny ku thur.
  • Ba thurumbiil ya thɔ̈ɔ̈ŋ në bɛ̈k kedhiɛ
  • Ba cin de cuɔ̈t ë wëu ca deen ya mat apuɔth
  • Ba thurumbil ya göör cök të tɛ̈ɛ̈u yïn wëu lik piny ku ba tïŋ na cïï thurumbil kan kual ka cï määr ka nɔŋ wëu gör në ye kɔ̈u.
  • Ba wëët ku lëk de thurubiil ya yök thïn.

Kä ci wääc

Na cï yï lëu ba kë cï wääc kuany yic apuɔth kekë ajuɛɛr de ɣɛɛc nɔŋ ruktha, ke yïn dɔc Fair Trading yuɔ̈p në 13 32 20 na lëu rɔt ka lɔɔr në Fair Trading ku ba wëët de të yënë kä cï wääc luɔɔi thïn në kaam du kekë ajuɛɛr yök thïn.

Dhöl dɔ̈ lɔ

Awereŋ kän ee käŋ nyuɔɔth thook tëde kë gör bä nyic të nɔŋ yïn puɔ̈u ɣɔ̈c de thurumbil cie böör. Wɛbthait de akutnhom de NSW Fair Trading anɔŋ yic wël puɔth ke wëët të ɣɔɔc yïn thurumbil cie böör, anɔŋ yic wël ë kaam ye kɔc ke nhïïm waar, wël ë thɛ̈ny de amat ku dɛ̈n de wëu ë thurumbil. Them ba lɔ në wɛbthait yic ke yïn kën guɔ gɔl në göör de thurumbil dɔ̈.